6306 sayılı Kanun kapsamında yürütülen riskli yapı süreçleri, sadece binaların yenilenmesi değil, aynı zamanda mülkiyet haklarınızın yasal bir kalkan altına alınması sürecidir. Çeyrek asra yaklaşan idari yargı tecrübemizle, bu sürecin her aşamasında hak kaybına uğramamanız için yanınızdayız.
1. Riskli Yapı Nedir?
Ekonomik ömrünü tamamlamış, bilimsel ve teknik verilere göre deprem veya diğer doğal afetlerde yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıyan yapılar “riskli yapı” olarak tanımlanır. Bir binanın bu kapsama girmesi için;
- Yapı bütünlüğünün bozulmuş olması,
- Ekonomik ömrünü yitirmesi,
- Teknik raporla riskin belgelenmesi gerekir.
2. Tespit Süreci ve Yetkili Makamlar
Riskli yapı tespiti, sadece yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından talep edilebilir. Kiracıların bu konuda başvuru hakkı bulunmamaktadır. Ancak idare (Belediye veya Kentsel Dönüşüm Başkanlığı), maliklerin rızasını aramaksızın resen tespit yapma yetkisine sahiptir.
3. Tespit Sonrası İzlenecek 5 Kritik Adım
- Tebligat ve Şerh: Yapının riskli olduğu onaylandığında tapu kütüğüne şerh düşülür ve tüm hak sahiplerine bildirim yapılır.
- İtiraz Süreci: Tebliğden itibaren 15 gün içinde teknik gerekçelerle itiraz edilmelidir.
- Yıkım veya Güçlendirme: Risk kesinleştiğinde, maliklere tahliye ve yıkım için en az 90 günlük süre verilir. Teknik olarak mümkünse “Güçlendirme” kararı da bir seçenek olabilir.
- Paydaş Kararı: Yıkım sonrası yeniden inşa için maliklerin salt çoğunluğu ile karar alınması gerekir.
- İdari Yaptırımlar: Süresinde yıkılmayan binalar idarece yıkılır ve masraflar maliklerden tahsil edilir.
4. Hukuki Hak Arama Yolları ve Dava Süreçleri
Riskli yapı tespiti, geri dönüşü olmayan (yıkım gibi) sonuçlar doğuran bir idari işlemdir. Bu nedenle hukuki süreçlerin titizlikle takibi şarttır:
- İtirazın Reddi ve İptal Davası: İdareye yapılan itirazın reddedilmesi halinde, tebliğden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılmalıdır.
- Yürütmenin Durdurulması: Binanın haksız yere yıkılmasını önlemek adına, davayla birlikte “Yürütmenin Durdurulması” talep edilmesi hayati önem taşır.
- Acele Kamulaştırma İtirazı: Uzlaşma sağlanamaması durumunda idarenin alacağı acele kamulaştırma kararlarına karşı bedel tespiti ve iptal süreçleri yürütülmelidir.
Neden Uzman Bir İdare Hukuku Avukatı?
İdare hukukunda süreler (15 ve 30 gün) hak düşürücüdür. 20 yıllık tecrübemizle; teknik raporların usulsüzlüğünü tespit etmek, mülkiyet hakkınızı koruyan stratejik dilekçeler kurgulamak ve kentsel dönüşüm kira yardımları ile yeni inşa süreçlerinde haklarınızı savunmak için proaktif çözümler sunuyoruz. Unutmayın, riskli yapı süreci sadece bir mühendislik meselesi değil, mülkünüzün geleceğine dair en kritik hukuk mücadelesidir.